X

Zeelandse (bedrijfs)praktijken

maandag, 8 mei, 2017 tot donderdag, 11 mei, 2017

Te grote koffers voor drie dagen logeren in Zeeland, maar het enthousiasme van 5 Boekhouden-informatica is minstens zo groot.

Ze keken ernaar uit, al wekenlang was ‘de uitstap’  geregeld een gespreksthema in de les. Natuurlijk vragen ze eerst naar wat ze gaan eten en waar ze gaan logeren en met wie ze de kamer gaan delen. Aan ons als leerkrachten om hen die nieuwsgierigheid te gunnen, maar ook om hen te wijzen op het schoolprogramma van die uitstap: twee bedrijfsbezoeken en een fietstocht met als thema de strijd tegen de zee en groene energiewinning.

We logeren in twee belendende huizen in de Noordzee Résidence De Banjaard in Kamperland, een vakantiepark met stijl, vlakbij de waterkering én met zicht op de duinen en achter die duinen de Noordzee met zijn prachtige zandstranden. Een huis voor de jongens en een voor de meisjes. Koken en eten doen we in het huis van de meisjes. Werken meestal ook. Ontspannen kan overal.

Beide bedrijfsbezoeken zijn een schot in de roos. De eerste dag  fietsen we langs een knooppuntenroute naar Middelburg waar we door Jennifer Jongerius vriendelijk worden ontvangen. Ze heeft ons bezoek goed voorbereid en kent de knepen van het lesgeven. Met een PowerPointpresentatie zorgt ze voor de rode draad in haar verhaal, van het ontstaan van AH als een eenvoudig kruidenierswinkeltje tot de huidige expansiedrift van AH . Ze verwent de leerlingen met verschillende bundeltjes informatie over de waarden en het beleid  van AH in het algemeen en het marketing- en voorraadbeleid in het bijzonder. Ook het personeelsbeleid komt even aan bod. Daarna leidt ze ons rond in de winkel en kunnen we achter de schermen observeren hoe vers wordt aangevoerd en afval afgevoerd. Tweemaal per dag wordt er geleverd en het valt ons op hoe klein de  voorraad in het magazijn is. Een trend die ook AH volgt.

De update van de voorraad gebeurt door bevoegd personeel, de verwerking ervan is computergestuurd. De regel is zo weinig mogelijk voorraad in het magazijn, zo vers mogelijk in de rekken en de voorraad voortdurend aanpassen aan de vraag van de klant, wat niet altijd even eenvoudig is. Middelburg is een vakantiestad en zeker in de zomermaanden stijgt hun vast cliënteel aanzienlijk en soms zorgt dit voor verrassingen.

Na de rondleiding biedt AH ons een lunch aan met AH-producten. Lekker.  Wij bedanken Jennifer voor de leerrijke ervaring met een Belgische lekkernij: een doos pralines.  Met elk een stevige AH-canvaszak over de schouder trekken we de stad in om Middelburg te verkennen in zijn vergane glorie als een van de belangrijkste handelscentra in de 16de eeuw.

Het bedrijfsbezoek aan Seafarm in Kamperland heeft dezelfde kwaliteit, maar is toch weer een ander verhaal. Hier ligt de klemtoon nog meer op maatschappelijk en verantwoord ondernemen, met liefde voor de vis en de natuur en met de drang om volledig zelfredzaam te zijn. Adri Bout, begonnen als visser op de boot van zijn vader, heeft een bedrijf opgericht waar hij de mesheften en kokkels die ze  
s’ nachts vangen, verwerken en exporteren. Aanvankelijk visten ze op tarbot, maar al gauw besefte Adri dat hij veel grotere en gezondere tarbot kan kweken op een dier- en milieuvriendelijke manier. Tarbot wordt zijn prinsenkind en is dit nog altijd, al experimenteert hij nu met de kweek van tong en oesters.

Seafarm is erin geslaagd om zelfvoorzienend te zijn. Seafarm produceert zijn eigen energie met de windmolen op zijn erf, produceert zijn eigen algen als voeding voor zijn vis en heeft een broedplaats opgezet voor tarbot en tong. Adri is een van de weinige ondernemers die water uit de zee mag pompen en zijn afvalwater ook mag lozen, omdat hij geen antibiotica gebruikt noch andere middelen toevoegt aan het water in de bassins waarin de vissen rondzwemmen.  Voor Adri bestaat er geen afval: alles wordt hergebruikt.

Zijn bedrijf groeit zienderogen. Hij heeft nu 33 man personeel en komt personeel te kort, ook al is hij erin geslaagd om de verwerking van de Seafarmproducten zo automatisch mogelijk te maken. Geen enkele medewerker raakt de vis of mesheften aan voor hij in de winkel ligt. Elke dag vertrekken drie vrachtwagens naar Frankrijk en vooral Spanje, met kokkels en mesheften -in België en Nederland niet gekend noch geliefd-  en tarbot.

Zijn enorme werklust en overtuiging dat elk probleem een uitdaging is om een oplossing te zoeken, de selfmade ondernemer die van elke tegenslag een overwinning probeert te maken, de man die van concurrenten medestanders maakt … onze leerlingen zijn onder de indruk. Ook hier is de rondleiding boeiend en interessant en ook hier worden we verwend: op het grote, zonnige terras van het restaurant van Seafarm trakteert Adri ons op een drankje en heerlijke mesheften. Dank je, Adri. Mogen de pralines smaken.

Daarna lunchen we op ons zonnig terras en fietsen we naar het subtropisch zwembad. Een bezoekje aan AH in het dorp op de terugweg hoort erbij. Leerlingen kopen drank en snoep, wij fruit, groenten en fish sticks, yoghurt en melk voor het avondeten.

De laatste dag verwerken de leerlingen in groepjes de bedrijfsbezoeken en bereiden ze hun presentatie voor. Na de middag rijden we de waterkering op en leren ze over de overstroming van 1953 en het deltaplan, de blijvende strijd van Nederland (en België) tegen de stijging van de zeespiegel. Ze horen dat Zeeland erin slaagt om alle huishoudens in Zeeland te voorzien van groene energie geproduceerd door de talloze windmolens en voortdurend experimenteert met de opwekking van getijdenenergie. We fietsten tot aan Neeltje Jans, halverwege de 22 km lange waterkering en leerden over de verschillende soorten windmolens en het voor-en nadeel van windenergie.

Fietsen is onze enige manier om ons in die drie dagen te verplaatsen. Met droog weer is dit een plezierige ervaring, al is het soms zwaar trappen tegen de wind. Verschillende leerlingen zijn niet gewend te fietsen, een leerling doet het voor het eerst. Zeeland is dan ook de geschikte plaats om dit te leren in alle veiligheid. Na meer dan 60 km fietsen en twee valpartijen met blauwe plekken en schaafwonden als resultaat, kunnen we wel zeggen dat ook deze eindterm wordt bereikt.

Een uitstap om over te doen? Jazeker. Leerrijke bedrijfsbezoeken, aandacht voor de natuur als vriend en vijand, een overdosis gezonde lucht en rust, gezellige avonden met een wandeling aan het strand en even pootje baden, ruimte om te luisteren naar je klasgenoten en met hen te genieten, elkaar te schminken en haren te krullen, film te kijken, een spelletje durven- waarheid of doen te spelen of samen in de sauna te kruipen. Voor leerlingen is dit de onovertroffen meerwaarde van deze uitstap. De kwaliteit van de presentaties heeft er niet onder geleden: ze variëren bovendien van goed tot uitstekend. Dat onze nachtrust daardoor een keer wordt verstoord, dat we ons soms ergeren aan de indringende rol van muziek in het leven van sommige leerlingen én we versteld staan van het nog altijd niet overwonnen rollenpatroon, nemen we er graag bij.

Zeeland, AH en Seafarm, bedankt en tot ziens in 2019.

Annie Arnou, Caroline Van de Velde, mei 2018